ورود نوزاد، زمان خواب، رفتوآمد مهمانها، صداها و میزان توجه اعضای خانه را تغییر میدهد. سگ یا گربه نمیداند دلیل این تغییرها چیست و ممکن است با کنجکاوی، دوریکردن، بیقراری یا رفتارهای جلب توجه واکنش نشان دهد.
هدف، وادارکردن حیوان به دوستداشتن نوزاد نیست. باید محیطی بسازید که هر دو بتوانند با فاصله مناسب و زیر نظارت کنار هم باشند. آمادگی چند هفتهای، تغییر تدریجی برنامه و احترام به زبان بدن حیوان، احتمال تنش را کمتر میکند.
آمادگی را زود شروع کنید
بهتر است تغییرهای قابل پیشبینی را چند هفته پیش از تولد آغاز کنید. اگر قرار است محل خواب حیوان، ساعت پیادهروی یا فرد مسئول غذا دادن عوض شود، همه تغییرها را همزمان با ورود نوزاد اجرا نکنید.
برنامه تازه باید تا حد امکان قابل پیشبینی باشد. حتی در روزهای شلوغ، ثابتماندن زمان تقریبی غذا، دستشویی، بازی و استراحت به حیوان احساس امنیت میدهد.
- زمان غذا و فعالیت را به برنامه آینده نزدیک کنید.
- فرمانهای ساده مانند بمان، برو سر جایت و رها کن را با پاداش تمرین کنید.
- اگر ورود به اتاقی ممنوع خواهد شد، محدودیت را از قبل برقرار کنید.
- رفتوآمد با کالسکه یا حمل وسایل نوزاد را پیشاپیش تمرین کنید.
سلامت حیوان را بررسی کنید
درد، خارش، ناراحتی گوارشی یا مشکلات حرکتی میتواند تحمل حیوان را کم کند. پیش از تولد نوزاد، چکاپ دامپزشکی، برنامه پیشگیری از انگل و رسیدگی به نیازهای معمول را عقب نیندازید. درباره هر نگرانی پزشکی یا تغییر رفتاری ناگهانی از دامپزشک راهنمایی بگیرید.
هیچ داروی آرامبخش، مکمل یا محصول ضدانگل را خودسرانه استفاده نکنید. انتخاب محصول باید متناسب با گونه، سن، وزن و وضعیت سلامت حیوان باشد.
صدا و وسایل تازه را عادی کنید
کالسکه، تخت، صندلی خودرو و وسایل متحرک میتوانند برای حیوان ناآشنا باشند. اجازه دهید آنها را در فضایی آرام و بدون اجبار بررسی کند و رفتار آرام را با خوراکی کوچک، نوازش یا بازی پاداش دهید.
صداهای نوزاد را ابتدا با شدت بسیار کم و برای زمانی کوتاه پخش کنید. فقط وقتی حیوان آرام است، شدت یا مدت را اندکی افزایش دهید. اگر پنهان شد، پارس کرد یا خواست دور شود، تمرین را آسانتر کنید.
- وسایل را بدون مسدودکردن مسیر فرار حیوان قرار دهید.
- اجازه ندهید حیوان داخل تخت یا وسایل خواب نوزاد بخوابد.
- از پخش ناگهانی و بلند صدای گریه خودداری کنید.
- کنجکاوی آرام را پاداش دهید و حیوان را به نزدیکشدن مجبور نکنید.
فضای امن جداگانه بسازید
سگ یا گربه باید مکانی داشته باشد که نوزاد، مهمانها و کودکان دیگر به آن دسترسی نداشته باشند. این محل میتواند اتاقی آرام، بخشی پشت نرده محافظ یا جایگاهی مرتفع برای گربه باشد و نباید به عنوان محل تنبیه استفاده شود.
آب، بستر استراحت و وسایل موردنیاز حیوان را طوری بچینید که برای رسیدن به آنها مجبور به عبور از کنار نوزاد نباشد. ظرف خاک گربه نیز باید دور از وسایل نوزاد و در محلی کمرفتوآمد قرار گیرد.
- مسیر ورود و خروج حیوان را باز نگه دارید.
- باکس یا تخت آشنا را در محل امن قرار دهید.
- برای جداسازی از در یا نرده محکم استفاده کنید.
- به مهمانها بگویید هنگام استراحت مزاحم حیوان نشوند.
نخستین دیدار را مدیریت کنید
اولین مواجهه باید کوتاه، آرام و بدون جمعیت باشد. بهتر است حیوان پیش از دیدار، فعالیت معمول خود را انجام داده و نیاز به دستشویی یا بازی فوری نداشته باشد.
- ابتدا یکی از بزرگسالان بدون نوزاد وارد شود و آرام با حیوان ارتباط بگیرد.
- پس از کاهش هیجان، نوزاد را در آغوش فردی نشسته و مسلط وارد کنید.
- برای سگ از قلاده و فاصله قابلکنترل استفاده کنید؛ گربه باید امکان دورشدن داشته باشد.
- اجازه دهید حیوان از فاصلهای که خودش انتخاب میکند بو بکشد یا نگاه کند.
- رفتار آرام را پاداش دهید و دیدار را پیش از ایجاد بیقراری پایان دهید.
زبان بدن را جدی بگیرید
ساکتبودن همیشه به معنی راحتبودن نیست. خیرهشدن، خشکی بدن یا تلاش برای دورشدن میتواند نشان دهد فاصله کم شده است. در چنین لحظهای حیوان را سرزنش نکنید؛ میان او و نوزاد فاصله ایجاد کنید.
غرش سگ یا هیسکردن گربه یک هشدار ارتباطی است. تنبیه هشدار ممکن است حیوان را از اعلام ناراحتی منصرف کند، بدون آنکه احساسش بهتر شده باشد.
- بدن خشک، دهان بسته و نگاه ثابت در سگ
- لیسیدن مکرر لب، خمیازه یا عقبکشیدن گوشها
- تکان شدید دم، گوشهای خوابیده یا مردمک گشاد در گربه
- پنهانشدن، فرار، غرغر، هیس یا تلاش برای ضربهزدن
نظارت مستقیم ضروری است
نوزاد و حیوان خانگی هرگز نباید بدون حضور یک بزرگسال هوشیار کنار هم بمانند؛ حتی اگر حیوان سالها آرام و قابلاعتماد بوده است. خوابیدن والد، نگاهکردن به تلفن یا حضور در اتاق مجاور، نظارت مستقیم محسوب نمیشود.
حیوان نباید صورت نوزاد را بلیسد یا به تخت و محل تعویض او دسترسی داشته باشد. همزمان لازم است از کشیدن مو، گوش و دم حیوان در ماههای بعد نیز پیشگیری شود.
- هنگام شیر دادن، برای حیوان جای مشخص و سرگرمی امن آماده کنید.
- اگر تمرکز کافی ندارید، میان نوزاد و حیوان مانع فیزیکی بگذارید.
- اسباببازی و پستانک نوزاد را از وسایل حیوان جدا نگه دارید.
- عکسگرفتن را به نزدیکی اجباری یا قراردادن نوزاد روی حیوان تبدیل نکنید.
توجه را ناگهان قطع نکنید
حیوان به ساعتهای طولانی توجه نیاز ندارد، اما ارتباط کوتاه و منظم مهم است. چند نوبت بازی، برسکشیدن، تمرین ساده یا پیادهروی باکیفیت میتواند بهتر از توجه پراکنده و غیرقابلپیشبینی باشد.
حضور نوزاد را با تجربههای خوشایند و آرام همراه کنید. برای مثال، وقتی نوزاد در فاصلهای امن حضور دارد، به حیوان پاداش بدهید. با گریه نوزاد حیوان را دعوا یا از اتاق تعقیب نکنید.
بهداشت را متعادل نگه دارید
شستن دستها پس از جمعکردن مدفوع، تمیزکردن ظرف خاک و پیش از رسیدگی به نوزاد ضروری است. بهتر است فرد باردار ظرف خاک گربه را تمیز نکند؛ اگر اجتناب ممکن نیست، درباره احتیاطهای لازم با پزشک مشورت کند و از دستکش و شستوشوی کامل دست استفاده شود.
برای ضدعفونی افراطی یا حمامکردن بیش از حد حیوان نیازی نیست. مواد شوینده را طبق دستور و دور از دسترس حیوان و کودک مصرف کنید و هیچ مادهای را مستقیماً روی بدن حیوان به کار نبرید مگر با توصیه دامپزشک.
زمان کمک تخصصی
اگر حیوان پیشتر سابقه گازگرفتن، تعقیب، محافظت شدید از غذا یا واکنش تند به کودکان داشته است، پیش از تولد از دامپزشک و متخصص رفتار واجد صلاحیت کمک بگیرید. مواجهه آزمایشی با نوزاد دیگر راه امنی برای ارزیابی رفتار نیست.
کاهش اشتها، تغییر دفع، پنهانشدن طولانی، پرخاشگری یا بیقراری مداوم نیازمند بررسی است. ابتدا احتمال مشکل جسمی باید توسط دامپزشک ارزیابی شود و سپس میتوان برنامه رفتاری متناسب طراحی کرد.
- تماس دندان یا پنجه با پوست، حتی بدون آسیب جدی
- خیرهشدن و تعقیب مداوم نوزاد
- ناتوانی در آرامشدن پشت مانع
- امتناع طولانی از غذا یا استفاده از ظرف خاک
- افزایش تدریجی غرش، هیس یا رفتارهای دفاعی
