بلند شدن ناخن فقط یک مسئله ظاهری نیست. ناخنهای بیش از حد بلند میتوانند راه رفتن را دشوار کنند، به فرش و پارچه گیر کنند یا با تغییر نحوه قرار گرفتن پنجه، فشار نامناسبی به پا وارد کنند. با این حال، کوتاه کردن عجولانه یا همراه با مهار شدید ممکن است حیوان را از لمس پنجه و ابزار بترساند.
هدف این نیست که همه ناخنها را در یک نوبت و به هر قیمتی کوتاه کنیم. با شناخت ساختمان ناخن، آمادهسازی تدریجی و برشهای کوچک میتوان این مراقبت را به تجربهای قابلپیشبینیتر تبدیل کرد. اگر حیوان درد دارد، پنجه آسیب دیده یا کنترل او بدون زور ممکن نیست، کمک گرفتن از دامپزشک یا فرد باتجربه انتخاب مسئولانهتری است.
چرا طول ناخن مهم است؟
ناخن بلند هنگام ایستادن یا حرکت با زمین تماس بیشتری پیدا میکند و ممکن است حالت طبیعی انگشتان را تغییر دهد. ناخنهای کناری سگ که با زمین ساییده نمیشوند و ناخنهای گربه کمتحرک نیز بیشتر در معرض بلند شدن یا گیر کردن هستند.
در بعضی حیوانات، ناخن خمیده میتواند به پوست نزدیک شود یا داخل بالشتک پنجه فرو برود. چنین وضعیتی نیازمند ارزیابی دامپزشکی است و نباید با کشیدن یا بریدن عمیق در خانه برطرف شود.
نشانههای زمان کوتاه کردن
سرعت رشد ناخن به سن، میزان فعالیت، نوع سطح محل پیادهروی و ساختار پنجه بستگی دارد. بنابراین یک فاصله زمانی ثابت برای همه حیوانات مناسب نیست و بررسی منظم پنجه معیار بهتری است.
- صدای برخورد ناخن سگ با کف سخت هنگام راه رفتن شنیده میشود.
- ناخن در حالت ایستاده به زمین فشار میآورد یا انگشت را منحرف میکند.
- ناخن کناری رو به پوست خم شده یا به مو و پارچه گیر میکند.
- گربه هنگام جمع کردن پنجه، ناخن را کاملاً پنهان نمیکند.
- حیوان پنجه را بیش از معمول میلیسد یا نسبت به لمس آن حساس شده است؛ این مورد میتواند علت پزشکی داشته باشد.
وسایل مناسب را آماده کنید
ناخنگیر باید متناسب با اندازه و ضخامت ناخن باشد. ابزار کند ناخن را له میکند و احتمال ناراحتی یا شکستن آن را بالا میبرد. سوهان دستی یا برقی مخصوص حیوانات نیز قابل استفاده است، اما صدا و لرزش آن باید بهتدریج معرفی شود.
- ناخنگیر قیچیمانند یا گیوتینی مخصوص حیوانات و متناسب با جثه
- چراغ کافی برای دیدن مرزهای ناخن
- تشویقیهای کوچک و ارزشمند
- پودر بندآورنده خون مخصوص حیوانات برای اتفاق احتمالی
- زیرانداز نلغزنده و محیطی آرام
- سوهان مخصوص برای صاف کردن لبه تیز، در صورت تحمل حیوان
بخش زنده ناخن را بشناسید
داخل ناخن بخشی دارای رگ و عصب وجود دارد که بریدن آن دردناک است و خونریزی ایجاد میکند. در ناخنهای روشن معمولاً این بخش بهصورت ناحیهای صورتی دیده میشود و برش باید با فاصله از آن انجام شود.
در ناخنهای تیره تشخیص مرز دشوارتر است. تنها مقدار بسیار کمی از نوک ناخن را در هر برش بردارید و سطح مقطع را بررسی کنید. اگر تجربه ندارید، نخست از دامپزشک، تکنسین دامپزشکی یا آرایشگر ماهر بخواهید محل و زاویه برش را عملاً نشان دهد.
عادتدهی پیش از اولین برش
تمرین را زمانی شروع کنید که حیوان آرام است، نه وقتی مشغول بازی یا دفاع از محل استراحت خود شده است. هر جلسه میتواند فقط چند ثانیه طول بکشد. اگر حیوان پنجه را عقب کشید، بدنش سفت شد یا قصد فرار داشت، به مرحله آسانتر برگردید.
- برای یک یا دو ثانیه شانه یا ساق پا را لمس کنید و تشویقی بدهید.
- بهتدریج لمس را به پنجه و سپس هر انگشت برسانید.
- ناخنگیر بسته را نشان دهید و در برابر نگاه کردن یا بو کشیدن، پاداش بدهید.
- صدای ناخنگیر را دور از پنجه ایجاد کنید و بلافاصله تشویقی بدهید.
- ابزار را بدون برش به یک ناخن نزدیک کنید و رفتار آرام را پاداش دهید.
- در نخستین نوبت فقط نوک یک ناخن را کوتاه کنید و جلسه را پایان دهید.
روش برش آرام و ایمن
پنجه را محکم نچسبید و مفصل را در زاویه غیرطبیعی نگه ندارید. در گربه میتوان با فشار بسیار ملایم روی انگشت، ناخن را نمایان کرد. موهای اطراف پنجه سگهای پشمالو نیز باید از مسیر ابزار کنار بروند.
برشهای کوچک کنترل بیشتری میدهند. لازم نیست در یک جلسه تمام پنجهها انجام شوند؛ کوتاه کردن یک یا دو ناخن در روز برای حیوان حساس کاملاً قابل قبول است.
- حیوان را روی سطح نلغزنده و در وضعیت راحت قرار دهید.
- ناخنگیر را با زاویه مناسب روی نوک اضافی ناخن بگذارید.
- پیش از فشار دادن، مطمئن شوید مو یا پوست بین تیغهها نیست.
- یک قطعه کوچک را با حرکت سریع و کنترلشده جدا کنید.
- پس از هر ناخن مکث کنید و به زبان بدن حیوان توجه کنید.
- پیش از شروع تقلا یا ترس شدید، جلسه را تمام کنید.
اگر خونریزی رخ داد
آرام بمانید و پودر بندآورنده مخصوص را طبق دستور محصول روی نوک ناخن قرار دهید. اجازه ندهید حیوان بلافاصله روی سطح آلوده بدود یا پنجه را پیوسته بلیسد. از مواد خانگی ناشناخته یا داروهای انسانی خودسرانه استفاده نکنید.
اگر خونریزی با فشار ملایم و اقدام اولیه متوقف نشد، ناخن شکافته بود، حیوان درد زیادی داشت یا داروی خاصی مصرف میکرد، با دامپزشک تماس بگیرید. پس از یک تجربه دردناک، چند جلسه تمرین ساده و بدون برش برای بازسازی اعتماد لازم است.
اشتباههای رایج
تنبیه، خواباندن اجباری حیوان یا ادامه دادن هنگام وحشت ممکن است کار را در دفعات بعد دشوارتر کند. استفاده از چند نفر برای مهار شدید نیز خطر آسیب به پنجه، کمر یا دست سرپرست را افزایش میدهد.
- کوتاه کردن مقدار زیاد برای طولانیتر کردن فاصله بین جلسات
- شروع ناگهانی بدون تمرین لمس پنجه
- استفاده از قیچی معمولی یا ناخنگیر نامتناسب
- نادیده گرفتن ناخنهای کناری و ناخنهای پنهان میان موها
- ادامه کار با وجود نفسنفس زدن، غرغر، تقلا یا تلاش برای گاز گرفتن
- کوتاه کردن ناخن دردناک، متورم، ترکخورده یا تغییررنگداده بدون بررسی تخصصی
برنامهای قابل اجرا بسازید
هفتهای یک بار پنجهها را در نور مناسب بررسی کنید، حتی اگر هنوز به کوتاه کردن نیاز ندارند. این بررسی کوتاه کمک میکند رشد نامتقارن، شکستگی، تورم یا جسم خارجی زودتر دیده شود و لمس پنجه نیز برای حیوان عادی بماند.
تاریخ هر نوبت و تعداد ناخنهای کوتاهشده را ثبت کنید تا الگوی رشد را بشناسید. برای حیوان سالم و آرام میتوان فاصله مناسب را با مشاهده طول ناخن تنظیم کرد؛ اما حیوان سالمند، دارای مشکل حرکتی یا مبتلا به بیماری پنجه باید طبق توصیه دامپزشک مراقبت شود.
- جلسه را کوتاه و در زمان آرامش برگزار کنید.
- برای همکاری داوطلبانه پاداش در نظر بگیرید.
- کیفیت تجربه را مهمتر از تعداد ناخنها بدانید.
- در صورت ترس شدید، درد یا خطر گازگرفتگی از متخصص کمک بگیرید.