زندگی در آپارتمان میتواند برای گربه امن و آرام باشد، اما امنیت بهتنهایی کافی نیست. گربه به فرصتهایی برای بالا رفتن، شکار نمایشی، خراشیدن، پنهان شدن، بو کشیدن و مشاهده محیط نیاز دارد. اگر این نیازها نادیده گرفته شوند، ممکن است بیحوصلگی، کمتحرکی یا رفتارهای ناخواسته شکل بگیرد.
غنیسازی محیط یعنی خانه را طوری تنظیم کنیم که گربه بتواند رفتارهای طبیعی خود را به شکلی امن انجام دهد. برای این کار لازم نیست وسایل گران بخرید یا خانه بزرگی داشته باشید؛ چند تغییر هدفمند، بازی منظم و شناخت ترجیحات گربه معمولاً نتیجه بهتری از انباشتن اسباببازیها دارد.
نیازهای طبیعی را بشناسید
گربهها از نظر سن، وضعیت جسمی و شخصیت با یکدیگر تفاوت دارند، اما بیشتر آنها به ترکیبی از حرکت، انتخاب، استراحت و کاوش نیاز دارند. محیط مناسب باید هم فرصت فعالیت ایجاد کند و هم امکان عقبنشینی از صدا، مهمان یا حیوانات دیگر را بدهد.
- تعقیب و گرفتن طعمههای کوچک در قالب بازی
- بالا رفتن و تماشای محیط از ارتفاع
- خراشیدن سطوح مناسب و کشیدن بدن
- پنهان شدن و استراحت در محل کمرفتوآمد
- جستوجوی بوها، اشیا و خوراکیهای تازه
از ارتفاع خانه استفاده کنید
فضای عمودی برای بسیاری از گربهها بهاندازه مساحت کف اهمیت دارد. درخت گربه، طبقه دیواری محکم یا جای خالی روی یک کمد کوتاه میتواند مسیر امنی برای بالا رفتن و استراحت فراهم کند.
همه سازهها باید ثابت باشند و تحمل وزن گربه را داشته باشند. مسیر صعود و فرود را طوری بچینید که گربه مجبور به پرش خطرناک نشود، بهخصوص اگر سالمند، سنگینوزن یا دارای محدودیت حرکتی است.
- درخت گربه را نزدیک محل حضور خانواده قرار دهید، نه در گوشهای متروک
- روی سطوح لغزنده پوشش قابل شستوشو و ضدلغزش بگذارید
- برای گربه سالمند از پله یا سکوهای کوتاهتر استفاده کنید
- قفسهها را به دیوار مهار کنید و اجسام شکستنی را بردارید
پنجره را به تماشاخانه امن تبدیل کنید
تماشای پرندگان، نور و رفتوآمد بیرون میتواند سرگرمی روزانه خوبی باشد. یک نشیمن ثابت کنار پنجره قرار دهید، اما توری معمولی حشرات را مانع مطمئنی برای سقوط یا فرار فرض نکنید.
پنجره و بالکن باید با توری مقاوم و نصب حرفهای ایمن شوند. پنجرههای نیمهباز یا لولایی نیز ممکن است گربه را گرفتار کنند؛ بنابراین فقط وقتی دسترسی بدهید که مسیر کاملاً کنترلشده باشد.
بازی را شبیه شکار کنید
بازی تعاملی زمانی جذابتر است که الگوی شکار را تقلید کند: کمین، تعقیب، گرفتن و پایان آرام. اسباببازی میلهای را روی زمین و پشت موانع حرکت دهید و آن را مستقیم جلوی صورت گربه تکان ندهید.
روزانه چند نوبت کوتاه معمولاً از یک جلسه طولانی بهتر است. نخ، روبان و قطعات کوچک را پس از بازی جمع کنید، زیرا بلعیدن آنها میتواند خطرناک باشد.
- هر نوبت را حدود پنج تا ده دقیقه و متناسب با علاقه گربه تنظیم کنید
- گاهی اجازه دهید گربه اسباببازی را بگیرد تا بازی ناکامکننده نشود
- اسباببازیها را بهصورت چرخشی عرضه کنید تا تازگی آنها حفظ شود
- از دست و پا بهعنوان طعمه استفاده نکنید
غذا را به فعالیت تبدیل کنید
همیشه لازم نیست تمام غذا در ظرف معمولی ارائه شود. پازل غذایی، توپ خوراکریز یا پنهان کردن مقدار کمی غذای روزانه در چند نقطه امن، فرصت جستوجو و حل مسئله ایجاد میکند.
خوراکیهای مورد استفاده باید از سهم روزانه گربه حساب شوند تا دریافت انرژی ناخواسته بالا نرود. برای غذای مرطوب نیز وسایل باید بهآسانی شسته شوند و باقیمانده غذا مدت طولانی در محیط نماند.
- کار را با پازل ساده و خروجی بزرگ آغاز کنید
- ابتدا بخشی از غذا را جلوی چشم گربه در وسیله بگذارید
- سطح دشواری را فقط پس از موفقیت گربه افزایش دهید
- اگر گربه مضطرب یا گرسنه میماند، روش را سادهتر کنید
خراشیدن را به مسیر درست ببرید
خراشیدن رفتار طبیعی گربه برای کشش بدن، مراقبت از پنجه و علامتگذاری است. تنبیه این رفتار نیاز اصلی را از بین نمیبرد؛ بهتر است سطح مناسبی دقیقاً نزدیک محل انتخابی گربه قرار گیرد.
بعضی گربهها پایه عمودی و برخی سطح افقی را ترجیح میدهند. پایه عمودی باید آنقدر بلند و محکم باشد که گربه بتواند بدنش را کامل بکشد و سازه هنگام استفاده تکان نخورد.
مخفیگاه و استراحتگاه بسازید
یک جعبه مقوایی سالم، تونل پارچهای یا تخت دارای پوشش میتواند محل عقبنشینی گربه باشد. مخفیگاه باید در نقطهای آرام قرار بگیرد و اعضای خانواده هنگام حضور گربه در آن مزاحمش نشوند.
در خانه چندگربهای، منابع را در نقاط جدا پخش کنید تا یک گربه نتواند راه دسترسی دیگری را مسدود کند. ظرف آب، محل خواب، اسکرچر و ظرف خاک تنها در یک گوشه متمرکز نباشند.
- برای هر گربه چند انتخاب در ارتفاعها و اتاقهای مختلف فراهم کنید
- مخفیگاه را کنار وسیله پرصدا مانند لباسشویی نگذارید
- داخل جعبهها را مرتب از نظر رطوبت و قطعات قابل بلع بررسی کنید
- گربه را برای بیرون آمدن از پناهگاه به زور نکشید
یک برنامه هفتگی ساده داشته باشید
غنیسازی زمانی مؤثر است که پیوسته اما قابل تغییر باشد. لازم نیست هر روز خانه را عوض کنید؛ تغییرهای کوچک و قابل پیشبینی، بدون شلوغ کردن محیط، برای بیشتر گربهها کافی است.
- دو اسباببازی را از کمد خارج و وسایل هفته قبل را جمع کنید
- یک جعبه، تونل یا مسیر تازه برای کاوش قرار دهید
- چند وعده را با پازل غذایی ساده ارائه کنید
- پایهها، قفسهها و اسباببازیها را از نظر خرابی بررسی کنید
- واکنش گربه را یادداشت و فعالیتهای محبوب را برای هفته بعد حفظ کنید
رفتار گربه را معیار قرار دهید
غنیسازی نباید به اجبار یا ترس تبدیل شود. نزدیک شدن داوطلبانه، بازی روان و استراحت راحت نشانههای مناسبی هستند؛ پنهان شدن طولانی، گوشهای خوابیده، دم کوبیدن یا دوری مداوم میتواند نشان دهد شدت یا تازگی محرک زیاد است.
کاهش ناگهانی علاقه به بازی، دشواری در پریدن، تغییر اشتها یا تغییر محسوس در رفتار را صرفاً به بیحوصلگی نسبت ندهید. این موارد گاهی با درد یا بیماری ارتباط دارند و بهتر است برای ارزیابی با دامپزشک مشورت شود.