گربهها به تمیز بودن معروفاند و بخش زیادی از روز را صرف لیسیدن و مرتب کردن موهای خود میکنند. اما این به معنی بینیازی کامل از مراقبت نیست. حتی گربههای آپارتمانی هم برای سالم ماندن، کاهش ریزش مو، جلوگیری از گره خوردن موها و تمیز ماندن محیط زندگی، به یک روتین ساده و منظم نیاز دارند.
خبر خوب این است که روتین بهداشتی گربه قرار نیست سخت یا وقتگیر باشد. اگر هفتهای کمی زمان بگذارید، میتوانید هم سلامت گربه را بهتر حفظ کنید، هم خانهای تمیزتر و بدون بوی نامطبوع داشته باشید.
چرا گربه آپارتمانی به روتین بهداشتی نیاز دارد؟
گربهای که داخل خانه زندگی میکند کمتر با آلودگی خیابان، خاک و انگلهای محیطی در تماس است، اما همچنان با مسائلی مثل ریزش مو، تشکیل گلوله مویی، آلودگی ظرف خاک، گردوغبار، ترشحات چشم و گاهی جرم گوش روبهرو میشود.
یک روتین هفتگی کمک میکند:
- ریزش مو در خانه کمتر شود
- موهای گربه کمتر گره بخورد
- چشم و گوش مرتب بررسی شوند
- ظرف خاک بوی بد نگیرد
- وسایل گربه تمیز بمانند
- تغییرات غیرعادی زودتر دیده شوند
- گربه به لمس شدن و مراقبت عادت کند
برای بیشتر گربهها، هفتهای ۲۰ تا ۴۰ دقیقه مراقبت کافی است. لازم نیست همه کارها را در یک روز انجام دهید؛ میتوانید آنها را در چند روز تقسیم کنید.
۱. برسکشی؛ مهمترین بخش مراقبت هفتگی
برسکشی یکی از سادهترین و مؤثرترین کارها برای بهداشت گربه است. این کار باعث میشود موهای مرده جدا شوند، ریزش مو در خانه کمتر شود و گربه هنگام لیسیدن بدن خود موی کمتری ببلعد. در نتیجه احتمال تشکیل گلوله مویی هم کمتر میشود.
برای گربههای موکوتاه، معمولاً هفتهای یک تا دو بار برسکشی کافی است. اما گربههای موبلند مثل پرشین یا هیمالین به برسکشی بیشتری نیاز دارند؛ گاهی چند بار در هفته یا حتی روزانه.
برسکشی را زمانی انجام دهید که گربه آرام است. از قسمتهایی شروع کنید که بیشتر دوست دارد، مثل پشت گردن یا پهلوها. اگر گربه بیقرار شد، کار را متوقف کنید. چند دقیقه برسکشی آرام بهتر از یک جلسه طولانی و پراسترس است.
اگر موی گربه گره شدید دارد، آن را با زور نکشید. کشیدن گره میتواند دردناک باشد و باعث ترس گربه از برس شود. در این شرایط بهتر است از آرایشگر حیوانات یا دامپزشک کمک بگیرید.
۲. بررسی پوست و مو هنگام برسکشی
برسکشی فرصت خوبی است تا وضعیت پوست و بدن گربه را هم بررسی کنید. هنگام برس زدن به این موارد دقت کنید:
- قرمزی یا التهاب پوست
- زخم یا خراش
- شوره یا پوستهپوسته شدن
- ریزش موی غیرعادی در یک نقطه
- توده یا برآمدگی زیر پوست
- وجود کک یا نقاط سیاه ریز
- حساسیت گربه هنگام لمس یک ناحیه
اگر تغییر غیرعادی، خارش شدید، زخم یا ریزش موی نقطهای دیدید، بهتر است با دامپزشک مشورت کنید.
۳. مراقبت از چشم گربه
چشم گربه باید شفاف، باز و بدون ترشح زیاد باشد. مقدار کمی ترشح خشکشده در گوشه چشم، مخصوصاً بعد از خواب، میتواند طبیعی باشد؛ اما ترشح زیاد، قرمزی، تورم یا بسته نگه داشتن چشم نشانهای است که باید جدی گرفته شود.
برای تمیز کردن گوشه چشم، از گاز تمیز یا پد پنبهای نرم که کمی با آب ولرم مرطوب شده استفاده کنید. آرام از گوشه چشم به سمت بیرون پاک کنید. برای هر چشم از پد جداگانه استفاده کنید تا آلودگی احتمالی منتقل نشود.
اگر ترشح زرد یا سبز، اشکریزش زیاد، قرمزی شدید، تورم یا مالیدن چشم با پنجه را دیدید، بهتر است با دامپزشک تماس بگیرید.
۴. مراقبت از گوش گربه
گوش گربه معمولاً به تمیزکاری زیاد نیاز ندارد، اما باید هفتهای یک بار بررسی شود. گوش سالم معمولاً بدون بوی بد، بدون التهاب و بدون ترشح زیاد است.
برای بررسی گوش، فقط بخش بیرونی و قابل مشاهده را نگاه کنید. به این نشانهها توجه کنید:
- بوی بد
- قرمزی یا التهاب
- جرم تیره و زیاد
- ترشح غیرعادی
- خاراندن زیاد گوش
- تکان دادن مداوم سر
- حساسیت هنگام لمس گوش
اگر گوش تمیز است، نیازی به تمیز کردن ندارد. اگر مقدار کمی آلودگی در قسمت بیرونی گوش دیدید، میتوانید با گاز نرم و کمی مرطوب، فقط همان بخش قابل مشاهده را آرام پاک کنید.
از فرو بردن گوشپاککن داخل گوش گربه خودداری کنید، چون ممکن است به گوش آسیب بزند یا آلودگی را به داخلتر هل دهد.
۵. بررسی ناخنها
ناخن گربههای آپارتمانی ممکن است بهمرور بلند و تیز شود، مخصوصاً اگر از اسکرچر به اندازه کافی استفاده نکنند. لازم نیست ناخنها هر هفته کوتاه شوند، اما بهتر است هفتهای یک بار بررسیشان کنید.
اگر ناخنها خیلی بلند، تیز یا خمشده هستند، زمان کوتاه کردن رسیده است. اگر تجربه ندارید، از دامپزشک یا آرایشگر حیوانات بخواهید روش درست کوتاه کردن را نشان دهد. داخل ناخن گربه بخشی حساس وجود دارد که اگر اشتباه کوتاه شود، باعث درد و خونریزی میشود.
برای شروع، لازم نیست همه ناخنها را یکباره کوتاه کنید. میتوانید هر بار فقط یکی دو ناخن را کوتاه کنید و بعد به گربه تشویقی بدهید.
۶. ظرف خاک؛ مهمترین بخش بهداشت خانه
ظرف خاک نقش بسیار مهمی در بهداشت گربه و خانه دارد. گربهها به تمیزی خاک حساس هستند و اگر ظرف خاک بیش از حد کثیف باشد، ممکن است بیرون از ظرف ادرار یا مدفوع کنند.
برنامه پیشنهادی:
- روزانه: برداشتن مدفوع و تودههای ادرار
- هفتگی: تمیز کردن اطراف ظرف خاک و بررسی بوی بد
- دورهای: شستوشوی کامل ظرف، بسته به نوع خاک و میزان استفاده
ظرف خاک باید در جایی آرام، قابل دسترس و دور از ظرف غذا و آب قرار بگیرد. اگر چند گربه دارید، بهتر است تعداد ظرف خاک بیشتر باشد. یک قاعده رایج این است که تعداد ظرف خاک برابر تعداد گربهها بهعلاوه یک باشد.
۷. تمیز کردن ظرف غذا و آب
ظرف غذا و آب گربه باید مرتب شسته شود. باقی ماندن غذا، چربی و آلودگی میتواند باعث بوی بد و رشد باکتری شود. اگر گربه غذای تر میخورد، بهتر است ظرف غذا روزانه شسته شود.
آب تازه هم بسیار مهم است. بعضی گربهها اگر آب مانده باشد کمتر مینوشند. نوشیدن آب کافی به سلامت کلی بدن و مخصوصاً سلامت دستگاه ادراری کمک میکند.
در روتین هفتگی، ظرف غذا و آب را با آب گرم و شوینده ملایم بشویید و کاملاً آبکشی کنید.
۸. جای خواب و وسایل گربه
جای خواب، پتو، اسکرچر، اسباببازیها و جاهایی که گربه زیاد روی آنها میخوابد، محل جمع شدن مو، گردوغبار و بو هستند.
هفتهای یک بار این کارها را انجام دهید:
- پتو یا پارچه جای خواب را بتکانید یا بشویید
- موهای روی مبل، فرش و جای خواب را جمع کنید
- اسباببازیهای پارچهای را بررسی کنید
- اسکرچر را از مو و گردوغبار پاک کنید
- وسایل خراب یا تکهتکهشده را دور بیندازید
در خانههای آپارتمانی کوچک، تمیز نگه داشتن وسایل گربه اهمیت بیشتری دارد، چون بو و مو سریعتر در فضا پخش میشود.
۹. آیا گربه نیاز به حمام دارد؟
بیشتر گربهها به حمام منظم نیاز ندارند. آنها معمولاً خودشان بدنشان را تمیز نگه میدارند. حمام زیاد میتواند باعث خشکی پوست و استرس شود.
اما در بعضی شرایط حمام لازم میشود؛ مثلاً وقتی گربه چیزی چسبناک یا آلوده به بدنش زده، بیمار یا چاق است و نمیتواند خودش را خوب تمیز کند، یا دامپزشک برای مشکل پوستی شامپوی خاصی تجویز کرده است.
اگر نیاز به حمام هست، از شامپوی مخصوص گربه استفاده کنید، نه شامپوی انسانی. اگر گربه از حمام خیلی میترسد، بهتر است با دامپزشک یا آرایشگر حیوانات مشورت کنید.
برنامه پیشنهادی روتین هفتگی گربه آپارتمانی
کارهای روزانه
- برداشتن مدفوع و تودههای ادرار از ظرف خاک
- تازه کردن آب
- بررسی سریع اشتها و رفتار گربه
- جمع کردن موهای زیاد از محل خواب یا مبل
هفتهای یک تا دو بار
- برسکشی
- بررسی پوست و مو
- بررسی چشمها
- بررسی گوشها
- شستن ظرف غذا و آب
- تمیز کردن اطراف ظرف خاک
هفتهای یک بار
- تمیز کردن جای خواب و پتو
- بررسی ناخنها
- بررسی اسباببازیها و اسکرچر
- بررسی کلی بدن برای زخم، التهاب یا تغییرات غیرعادی
چطور گربه را به روتین بهداشتی عادت دهیم؟
گربهها از تغییر ناگهانی خوششان نمیآید. اگر تا امروز روتین خاصی نداشتهاید، همه کارها را یکباره شروع نکنید. آرام و مرحلهبهمرحله جلو بروید.
برای راحتتر شدن کار:
- جلسات را کوتاه نگه دارید
- زمانی را انتخاب کنید که گربه آرام است
- از تشویقی استفاده کنید
- با صدای آرام صحبت کنید
- گربه را مجبور نکنید
- بعد از هر همکاری کوچک، تجربه را مثبت تمام کنید
هدف این نیست که گربه کامل و بیحرکت همکاری کند؛ هدف این است که بهمرور مراقبتهای ساده را بپذیرد و کمتر استرس بگیرد.
چه زمانی باید با دامپزشک تماس بگیریم؟
اگر در روتین هفتگی هرکدام از این موارد را دیدید، بهتر است با دامپزشک مشورت کنید:
- ترشح غیرعادی چشم
- بوی بد یا ترشح گوش
- خارش شدید
- ریزش موی نقطهای
- زخم یا التهاب پوست
- بیحالی یا کاهش اشتها
- ادرار یا مدفوع خارج از ظرف خاک
- بوی بد شدید بدن یا دهان
- درد هنگام لمس بدن
تشخیص زودتر معمولاً درمان را سادهتر و کمهزینهتر میکند.
جمعبندی
روتین بهداشتی هفتگی گربههای آپارتمانی لازم نیست پیچیده باشد. چند کار ساده مثل برسکشی، بررسی چشم و گوش، تمیز کردن ظرف خاک، شستن ظرف غذا و آب و مرتب نگه داشتن جای خواب میتواند تأثیر زیادی روی سلامت گربه و تمیزی خانه داشته باشد.
گربهها حیوانات تمیزی هستند، اما این به معنی بینیازی از مراقبت نیست. با یک برنامه کوتاه، منظم و آرام، هم گربه سالمتر و راحتتر زندگی میکند، هم محیط خانه تمیزتر و خوشایندتر میماند.
در یارپت تلاش میکنیم مراقبت از حیوانات خانگی سادهتر، آگاهانهتر و قابل اعتمادتر شود. بهزودی میتوانید خدمات مرتبط با مراقبت، آرایش، دامپزشکی و نگهداری حیوانات خانگی را راحتتر پیدا کنید.